Het verhaal van Hannah*: “ik bleef bij hem en vermeed ruzies om mijn kinderen een gelukkige jeugd te geven”

Aantal keer bekeken 770 Geplaatst: woensdag, 23 juni 2021

Het
No video selected.

Als je het in een serie of een film ziet, vind je het ongeloofwaardig hoe lang het duurt voordat slachtoffers van huiselijk geweld actie ondernemen tegen de dader. Op televisie is het fictie, maar die verhalen zijn niet zomaar verzonnen. In de praktijk verleggen slachtoffers van huiselijk geweld keer op keer hun grenzen waar de misbruiker telkens weer overheen gaat. Hannah is een slachtoffer, maar was zich er heel lang niet van bewust. Bij mishandeling dacht ze aan blauwe plekken, niet aan psychologische terreur. “Ik dacht altijd: ‘als hij me slaat, dan ben ik weg’.”

Hannah’s echtgenoot kleineerde, chanteerde en manipuleerde haar, sloeg grove taal uit, keek veelvuldig naar porno, dwong haar tot orale seks en verkrachtte haar. Hij was jaloers op de aandacht die hun kinderen van Hannah kregen, maar besteedde zelf nauwelijks aandacht aan hun kinderen. Naar aanleiding van de tentoonstelling ‘WIJ… doorbreken de cirkel van geweld’ in Heerlen maakte Hannah een schilderij. Daarop heeft ze een vriendelijk gezicht waar niemand iets aan kan zien. In haar hand houdt ze een gebarsten kruik waar water uit loopt. Twee mensen kijken naar haar, maar zien haar niet echt. In de spiegel achter haar is haar gevoelswereld te zien. Een hol lichaam dat van binnen bont en blauw is. Een angstig oog kijkt naar binnen, recht in haar ziel. Haar witte haar verandert in de spiegel in wolken. “Die wolken staan voor de illusie waarin ik leefde, dat het heus wel een keer beter zou worden.”

Verlegen meisje met verlatingsangst

“Ik was een verlegen meisje, kon niet voor mezelf opkomen. Mijn moeder gaf maar weinig liefde, maakte veel ruzie en was haar partners ontrouw. Ik ontwikkelde verlatingsangst, al had ik daar tot voor kort geen idee van.” Hannah leerde haar ex kennen tijdens het uitgaan. “Hij droeg me op handen. Ik was zijn koningin. Ik voelde me geliefd en aan liefde had ik veel behoefte. Ik wilde geen relatie met iemand die rookte en dronk. Hij deed het allebei, was de stoere man die altijd vooraan stond aan de bar. Maar ik dacht: ‘hij houdt van mij, dus ik wil hem nooit meer kwijt’. Twee mensen die me niet kenden, waarschuwden me dat ik niets met hem moest beginnen, dat hij een dominante man was die niet goed voor me zou zijn. Ik vond dat vreemd, maar luisterde niet.”

Voortdurend aanpassen

Zo begon voor Hannah een langdurige relatie die in stand bleef doordat zij zich voortdurend aanpaste. “Hij kon uit het niets heel boos worden, was wisselvallig en onvoorspelbaar. Dat ik voor vier kinderen zorgde, het huishouden deed, onze geldzaken beheerde, meehielp op school en probeerde sociale contacten te onderhouden; dat telde voor hem niet. Dat het eten altijd klaar was en het huis keurig aan kant als hij thuiskwam, was vanzelfsprekend. Hij was de man die het geld verdiende dus daar had hij recht op. Omdat ik overdag voor de kinderen moest zorgen en graag met ze speelde, knutselde en wandelde en ze later ook hielp met hun schoolwerk waren de dagen te kort. Ik ging veel huishoudelijke taken ’s nachts doen.”

Zijn tactiek: weglopen en zwijgen

Weglopen was een tactiek die Hannah’s man vaak toepaste. “Het was kerstavond en we gingen gourmetten. Omdat de kinderen trek hadden, waren ze ongeduldig. Daar kon hij niet tegen. Hij stond op om zwijgend op de bank te gaan liggen. Een jaar later zorgde ik dat de kinderen al wat hadden gegeten voordat we gingen gourmetten. Hij werd kwaad omdat er te veel rook van het gourmetstel afkwam. In de zomer stelde ik voor om vanwege de rook buiten te gourmetten. Ook toen ging hij boos op de bank liggen, omdat hij het irritant vond hoe ik de vliegen wegwuifde. Al die keren bleef ik met de kinderen aan tafel zitten en deed ik mijn best om de sfeer goed te houden.”

Compenseren voor de kinderen

Als kind vond Hannah het vervelend als haar moeder ruzie maakte met haar vader of haar latere partners. Voor hun kinderen wilde ze dat niet. Dus ging ze conflicten uit de weg. “Ik wilde een hartelijk, warm, liefdevol gezin zijn. Ik wilde het anders doen dan mijn ouders. En dat heb ik ook gedaan. Maar de uitkomst is hetzelfde. Mijn kinderen zijn alle vier beschadigd. Ze voelden de spanning, ze voelden mijn angst. Ik dacht de kinderen te sparen door voortdurend het onredelijke gedrag van hun vader te compenseren. Ik wist niet hoe schadelijk ons gezinsleven voor de kinderen was. En hoe lang het effect op ze zou hebben.”
Een van haar zoons was een opstandige kleuter met weinig vrienden. Haar dochter was rond haar achtste jaar voortdurend bang. Het ging een tijdje wat beter, maar op haar dertiende kreeg ze paniekaanvallen. Die heeft ze nog steeds, al kan ze er als volwassene beter mee omgaan.

Seksuele mishandeling

Het bleef niet bij psychische mishandeling. Hannah had weinig seksuele ervaring voordat ze haar ex leerde kennen. En geen broers of zussen om mee te praten. “Ik wist niet wat normaal was. Hij vond dat hij als getrouwde man recht had op seks en ik wilde hem niet tekort doen. Als ik onze vier kinderen in bed had, na een uitgebreid ritueel van voorlezen en de jongste de borst geven, was ik kapot. Maar zodra de kinderen sliepen, wilde hij seks. In 2003 overmeesterde hij me voor het eerst. Ik liep naar de zolder om hem te helpen bij de verbouwing waar hij veel stress van had. Hij trok hardhandig mijn rok naar beneden en ging zijn gang.” Zelfs toen hij plasseks voorstelde ging Hannah daarin mee, terwijl het ver over haar grens ging. “Het was afschuwelijk. Ik heb het één keer toegelaten. Daarna kon hij me niet meer dwingen.”

Porno in allerlei vormen

In diezelfde periode kwam Hannah erachter dat hij extreme vormen van porno keek. Vooral situaties die heel denigrerend waren voor vrouwen. Maar ook seks met bejaarden in luiers, met dieren, met puberjongens. “Hij vergat zijn zoekgeschiedenis te wissen, of misschien liet hij die opzettelijk staan. Ik dacht steeds ‘het kan erger, hij raakt in ieder geval onze kinderen niet aan en hij verspreidt de porno niet.’ Wel deed Hannah navraag of wat haar man deed strafbaar was. “Sommige zaken waren strafbaar, maar er waren altijd nog ergere dingen die hij had kunnen doen. Dus ik besloot telkens om niet naar de politie te gaan en zelf de boel in de gaten te houden. Want politie in huis heeft grote impact, ook op de kinderen.”

Dichte deuren

Seks op de normale manier lukte op een gegeven moment niet meer. Na vier bevallingen had Hannah een verzakte baarmoeder. Dus dwong hij haar tot orale seks. “Het was walgelijk. Zijn persoonlijke hygiëne was slecht. Hij stonk. Ik ging op een van de kinderkamers slapen. Daarvan kon de deur aan de buitenkant niet op slot. Hij kwam gewoon binnen en eiste seks. Ik zette dingen aan de binnenkant voor de deur die omvielen en dus geluid maakten als hij binnenkwam. Ook dat hield hem niet tegen. Daarom haalde ik de klink aan de buitenkant van de deur zodat hij niet meer binnen kon komen. Een afgesloten badkamerdeur hield hem ook niet tegen, met een muntje kreeg hij het slot aan de buitenkant open. Ik moest het slot aan de binnenkant manipuleren om te kunnen douchen.”

De familievader spelen

Pas toen hun jongste kind vier jaar was, raapte Hannah de moed bij elkaar voor een operatie aan haar baarmoeder en dus een ziekenhuisopname. “Eerder durfde ik de kinderen niet alleen bij hem te laten, omdat de kans bestond dat hij ze geen eten zou geven of niet in bed zou leggen en omdat er voortdurend conflicten waren tussen hem en de kinderen. Hij was vooral een leuke vader op de zeldzame momenten dat we bezoek kregen. Dan hing hij de gezellige familievader uit, trok onze kinderen op schoot en vertelde dat we de volgende dag samen iets leuks gingen doen. Die uitjes gingen natuurlijk nooit door, maar voor de buitenwereld leek hij de toffe papa.”
Ook op zijn werk was Hannah’s echtgenoot de sociale man. “Hij zat in de OR en nam het op voor de zwakkeren. Maar thuis plakte hij de hoofden van zijn vrouwelijke collega’s op pornografische afbeeldingen. Ook ging hij vreemd met minstens één van zijn collega’s. Als ik daar iets over zei, was zijn antwoord dat het mocht, omdat ik nooit seks wilde.”

Bang om te scheiden

Omdat Hannah zichzelf deels de schuld gaf van de situatie, zocht ze psychische hulp voor zichzelf. Die kreeg ze niet echt. “De hulpverlener concludeerde dat mijn ex borderline had en zei dat ik twee dingen kon doen, scheiden of mijn man helpen. Ik koos voor het laatste en kocht een boek over hoe je het beste kunt omgaan met iemand met borderline. Scheiden durfde ik niet, want hij zei altijd dat ik de kinderen dan kwijt zou raken. Ik had geen werk, geen inkomsten. En ook al zou er een ouderschapsplan komen, dan was ik bang dat hij niet goed voor onze kinderen zou zorgen op de dagen dat ze bij hem waren.” Angst liep als een rode draad door het leven van Hannah. “Ik hield altijd mijn schoenen aan en had een ingepakte tas bij de hand om te kunnen vluchten.”

Kinderen eerst bezorgd toen boos

Een van Hannah’s uitwonende zoons kreeg een depressie. “Ik wilde me naar hem verantwoorden en uitleggen waarom ik niet zo liefdevol tegen zijn vader kon zijn als ik zou willen. Hij was onder de indruk van mijn verhaal en boos op zijn vader. Daarna vertelde ik ook mijn andere uitwonende zoon en uitwonende dochter over de psychische en seksuele mishandeling. Dat ik bij hun vader was gebleven voor hen, omdat ik van ze houd en ze een zo fijn mogelijke jeugd wilde geven. In eerste instantie waren ze bezorgd, vroegen of ik wel veilig was en wat ze konden doen om me te helpen. Bezorgdheid sloeg om in woede. Ze zijn alle drie kwaad op mij omdat ik in hun ogen nooit iets heb gedaan om de situatie te veranderen, ik ben niet ‘op tijd’ van hun vader gescheiden, ben nooit naar de politie gegaan en heb ze niet genoeg beschermd.”
Hannah heeft al anderhalf jaar geen contact meer met haar drie oudste kinderen. “Ze zijn niet gewoon boos, ze zijn woedend. Ze geven mij vooral de schuld van hun ongelukkige jeugd. De leuke dingen doen, het troosten, het voorlezen, geen ruzie maken met hun vader… alles waarmee ik dacht te compenseren, was niet genoeg. Het gemis van mijn kinderen breekt mijn hart. Ondanks dat ik mijn kinderen heel erg liefhad en nog steeds liefheb, zijn ze beschadigd en hebben ze geleden. Daar heb ik heel veel spijt van.”

Melding bij Veilig Thuis

Hannah’s jongste thuiswonende zoon weet van de psychische mishandeling, maar van de fysieke, seksuele mishandeling weet hij niets. Hij heeft wel contact met zijn broers en zus. Zijn verdriet over de moeilijke familiebanden samen met de melding die de oudste kinderen bij Veilig Thuis deden uit bezorgdheid om hun jongere broer, waren de aanleiding om uiteindelijk de scheiding door te zetten. “Op een dag zat mijn jongste huilend in de auto en zei dat hij een nieuw begin nodig had. Toen ben ik naar een advocaat gegaan.” Door de melding bij Veilig Thuis kwam Hannah bij maatschappelijk werk terecht en kreeg betere hulpverlening. “Mijn maatschappelijk werker Evelin trekt me er doorheen. Ze doet haar uiterste best voor mij. Zorgt dat ik steviger in mijn schoenen sta en beter over mijn emoties kan praten. Evelin regelde een gesprek met twee kinderen, mijn ex en mij. Dat het lukte, was positief. Maar tijdens dat gesprek kreeg ik drie uur lang verwijten, terwijl hun vader gebeurtenissen ontkende. Mijn kinderen gingen twijfelen aan mijn verhaal. Dat deed pijn.”

Praten helpt

Hannah hoopt dat de expositie ‘WIJ… doorbreken de cirkel van geweld’ en haar schilderij mensen kunnen helpen. Door kijkers die zelf slachtoffer zijn te laten weten dat zij niet de enigen zijn die in een situatie van huiselijk geweld zitten. Door mensen te vertellen hoe geleidelijk het gaat, dat je grenzen verschuiven, dat je heel lang niet door hebt hoe erg je situatie is. En dat er altijd mensen zijn om mee te praten.”

* De naam Hannah is niet haar echte naam.

 

Het verhaal van hulpverlener Evelin: “we moeten signalen oppikken en bespreken” 

Hannah kwam bij maatschappelijk werk terecht door de Veilig Thuis melding van de uitwonende kinderen. Evelin: “Een verschrikkelijke periode voor haar waarin ze verscheurd werd tussen verstand en gevoel. De knoop doorhakken om te scheiden had ze verstandelijk snel gemaakt, maar emotioneel was het moeilijk. Vele factoren speelden een rol. Doordat Hannah uit de relatie stapte, ging zij anders kijken naar haar situatie. Er kwam besef.”

Hannah knokte zich het afgelopen jaar door vele heftige periodes. Met ups en downs. Ze had overlevingsmechanismen ontwikkeld die haar jarenlang staande hielden. “Die mechanismen doorbreekt ze nu om te groeien. Ik heb respect voor de manier waarop Hannah worstelt met de oude pijn en hoe ze op allerlei manieren probeerde alle ballen in de lucht te houden voor het gezin. Ik vind het knap hoe ze nu een nieuw leven oppakt. Een leven zonder angst en zonder constant alert te moeten zijn. Een leven waarin zij zelf de regie voert. Ze is een vrouw met heel veel kwaliteiten en kracht. Ze voelt het zelf nog niet zo, maar haar talenten en kracht worden steeds zichtbaarder.”

In het verleden gaf Hannah op verschillende momenten signalen af dat het niet goed ging, maar ze voelde zich niet gehoord. “Een grote les die ik als hulpverlener van Hannah leer, is dat hoe klein de signalen soms ook zijn, het belangrijk is om als hulpverlener, (huis)arts, leerkracht, vriend(in) de signalen op te pikken en te bespreken. Alleen op die manier kunnen we de cirkel doorbreken.”

Hulpapp.nl

Voor mensen die hulp nodig hebben, is de hulpapp.nl gelanceerd. Inwoners van Parkstad kunnen hierop (incognito) in één overzicht zien waar ze lokaal hulp kunnen krijgen, zodat ze niet verdwalen op het internet.

CJG Chat

Chatspreekuur Psychische klachten tieners en jongeren

Maak jij je zorgen over het emotionele welzijn van je puber? Merk je dat je tiener somber is?

Vraag je je af hoe je je kind het beste kunt ondersteunen of begeleiden en zou je hierover graag eens willen sparren met een expert?

Stel dan jouw vraag tijdens het chatspreekuur
dinsdag tussen 10.00 en 12.00 uur en donderdag tussen 20.00 en 22.00 uur.

Op die momenten zit een expert van Mondriaan Preventie klaar. Hij/zij denkt graag mee en heeft gegarandeerd een aantal goede tips voor je! Het chatspreekuur is een samenwerking met CJG043.

De chat is nu gesloten.